Het bericht Big data en privacy tijdens iLounge op 24 juni 2013 verscheen eerst op Open data, privacy, big data en recht.

Utrecht open(t) data

Eén jaar geleden verzorgden mijn collega Louise de Gier en ik een werkatelier genaamd “De spelregels van open data” als onderdeel van de bijeenkomst Utrecht open(t) data (UO(t)D). Op de bijeenkomst ontmoetten ondernemers en overheid elkaar om met elkaar te spreken over de toekomst van open data.

Bij UO(t)D werden verschillende commitments uitgesproken. Ook de Gemeente Utrecht zou de gegevens die zij heeft verkregen uit publieke middelen ter beschikking stellen aan het publiek als open data. Nu is het zover en dat is goed nieuws voor o.a. app-ontwikkelaars.

Kansen

Risico’s

Bij de ontplooiing van nieuwe activiteiten, zoals een open data portal, zijn er altijd risico’s. Dat beseft de gemeente ook:

Aan de gemeenteraad is voorgesteld dat alle datasets in principe openbaar zijn, tenzij er juridische risico’s of privacyaspecten aan vast zitten.

In een workshop voor marktpartijen en overheid bespraken we deze risico’s al eens.  Er zijn namelijk veel juridische regels die een rol kunnen spelen. Denk aan privacyregels of het behoud van een gelijk en eerlijk speelveld voor ondernemers die apps of diensten ontwikkelen met de data. Het is goed dat de gemeente dit onderkent en we voorzien dan ook een mooie toekomst voor het open data portal.

Het bericht Utrecht biedt open data! verscheen eerst op Open data, privacy, big data en recht.

Vraag

Kunt u toelichten welke open overheidsdata precies worden hergebruikt en € 200
miljoen per jaar opleveren voor ondernemers?

Antwoord

De genoemde € 200 miljoen is een schatting voor de verwachte opbrengsten van hergebruik van open overheidsdata voor Nederland (zie ’20×20 rapport’, 2012). De meeste onderzoeken die beschikbaar zijn op dit terrein zijn op macro niveau (EU niveau)en noemen opbrengsten van open data van 27 tot 140 miljard euro op jaarbasis voor de gehele EU.

Omdat het om een raming gaat, is niet op voorhand te zeggen welke open overheidsdata tot welke baten leiden.

Voorbeelden van open overheidsdata die al zijn opengesteld, zijn bijv. de exportvoorwaarden in de zaaizaadsector of satellietdata uit het satellietdataportaal van de Netherlands Space Office.

EZ zit nu midden in het proces van het openstellen van andere open overheidsdata als open data, waarbij uiteraard ook rekening wordt gehouden met de behoefte van de markt.

Wanneer gaan de topsectoren de ruimtevaartdata benutten voor hun ambities?

Geo-informatie vertegenwoordigt een grote economische en strategische waarde, zowel voor overheden als bedrijven. Het toenemende belang van geo-informatie is een wereldwijde trend. Nederland heeft een lange en rijke traditie op het gebied van geo-informatie en speelt mondiaal een vooraanstaande rol.

In sommige Topsectoren wordt al langer gewerkt met toepassingen van satellietdata, zoals in de topsectoren HTSM (o.a. automotive en luchtvaart), Tuinbouw en Uitgangsmaterialen, Agro Food, de Maritieme sector, Logistiek en Energie. Dit neemt niet weg dat er nog nieuwe mogelijkheden zijn om toepassingen van satellietdata te benutten. Gedacht kan onder andere worden aan beveiliging van energieverbindingen/pijpleidingen, andere toepassingen in de sfeer van beveiliging van installaties, aan navigatie en monitoring van scheep- en luchtvaartverkeer, zorg op afstand, enzovoort.

Het ministerie van EZ werkt aan een beleidsvisie op het aardobservatiebeleid, waarbij tevens nader zal worden ingegaan op het beleid inzake het bevorderen van toepassingen van satellietdata. Die zijn van groot belang voor de realisatie van het zowel het aardobservatiebeleid, als voor de levering van tal van commerciële diensten in binnen- en buitenland.

Geo-informatie – wat voor u?

Auteur: Joost Gerritsen (Tw: JBAGerritsen)

Volgens Minister Kamp vertegenwoordigt geo-informatie een grote economische en strategische waarde. Heeft u vragen over hoe u deze data, of andere overheidsdata (open data), ten gelde kunt maken of ervaart u hierbij problemen? Neemt dan contact met ons op. Louise de Gier en Joost Gerritsen van De Gier & Stam Advocaten zijn specialisten op het gebied van open data en recht. We gaan graag met u hierover in gesprek.

Het bericht De waarde van #opendata en het belang van geo-informatie verscheen eerst op Open data, privacy, big data en recht.

Nieuwe Europese regels

Op Europees niveau worden de regels aangepast die betrekking hebben op het hergebruik van overheidsinformatie.

De herziening van de bestaande Europese regels uit de Hergebruikrichtlijn zullen ertoe leiden dat alle algemeen toegankelijke overheidsdata (d.w.z. geen persoonsgegevens) beschikbaar komen voor hergebruik. Hergebruikers zoals app-ontwikkelaars, programmeurs of andere ondernemers kunnen deze data gratis of tegen zeer geringe kosten afnemen bij de overheid. Die data omvat ook bijvoorbeeld materiaal van nationale musea, bibliotheken en archieven.

Neelie Kroes

Neelie Kroes, Vice-President bij de Europese Commissie, maakte via een tweet het nieuws wereldkundig:

Breaking … #EU member states have agreed to updated #OpenData rules. Big culture change coming, #EP to sign off in coming weeks.

— Neelie Kroes (@NeelieKroesEU) 10 april 2013

Als voorvechter van open data is zij dan ook verheugd over de ontwikkelingen:

“Opening up public data means opening up business opportunities, creating jobs and building communities. I welcome the Council’s agreement to this culture change.”

Vervolg

Het wetgevingstraject is nog niet afgerond. De regels moeten nog formeel worden goedgekeurd door het Europees Parlement. Dit zal ergens in de komende weken gebeuren, zo is de verwachting.

Open data – wat voor u?

Auteur: Joost Gerritsen (Tw: JBAGerritsen)

Volgens Vice-President Kroes zullen de nieuwe regels leiden tot een big culture change. Bent u benieuwd wat dit voor uw organisatie betekent? Neem dan gerust contact op. Louise de Gier en Joost Gerritsen van De Gier & Stam Advocaten zijn specialisten op het gebied van open data en recht. We gaan graag met u hierover in gesprek.

Het bericht Lidstaten eens over #opendata regels – “Big culture change coming” verscheen eerst op Open data, privacy, big data en recht.

Geciteerd, de minister:

Meer ruimte voor ondernemers om slimmer te werken

De ontwikkeling en groei van de economie en de samenleving vormt de basis van onze werkgelegenheid, welvaart en voorzieningen. Veel ondernemers ervaren de lasten om te voldoen aan regelgeving als een rem op ondernemerschap en productiviteitsgroei. Het kabinet Rutte II heeft forse ambities om de regeldruk verder te verlagen. Belangrijk onderdeel van de aanpak van regeldruk is het vereenvoudigen en digitaliseren van informatiestormen tussen overheid en bedrijfsleven. Daarnaast wil het kabinet het mogelijk maken zoveel mogelijk zaken met overheden elektronisch af te handelen en ondernemers kansen geven om te kunnen groeien, bijvoorbeeld door het beschikbaar stellen van open data en creëren van een interne digitale Europese Markt.

Groei en innovatie met ‘open data’ als grondstof

Overheidsdata kunnen voor ondernemers waardevol zijn om te hergebruiken voor nieuwe toepassingen en diensten. Om ondernemerschap te stimuleren en ruimte te creëren voor innovatie wordt zoveel mogelijk overheidsdata beschikbaar gesteld aan ondernemers. Op 21 maart 2012 is het Nationale Satellietdataportaal officieel geopend. Hier zijn naast bedrijven ook universiteiten en onderwijsinstellingen bij aangesloten. Verschillende publiekprivate constructies zijn in dit kader in ontwikkeling die werkzaam zijn op gebieden als de agrarische keten (precisielandbouw), visserij en bodemdeformatie. Inmiddels worden veel aanvragen voor presentaties over het satellietdataportaal gedaan, ook in Europa. In een Europese studie over de economische voordelen van het toekomstige Europese aardobservatieprogramma Copernicus is deze Nederlandse aanpak opgenomen als voorbeeldcase. Het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) heeft verder gewerkt aan de doorontwikkeling van het Open Dataportaal. Het aantal datasets staat nu op ruim 5100, onder meer door toevoeging van data uit het nationaalgeoregister. Door EZ en BZK is een Kenniscentrum Open Data opgericht om beschikbare kennis over Open Data actief te delen. BZK faciliteert het kennisnetwerk met een kennisnetwerkregisseur. Deze regisseur gaat ervoor zorgen dat partijen bij elkaar komen. Daarnaast is deze regisseur ook verantwoordelijk voor het bijhouden van het digitale kennisplatform op data.overheid.nl. De aftrap van het kennisnetwerk was op 12 oktober 2012 in Rotterdam.

Hoger rendement van ICT-onderzoek

Investeren in ICT-onderzoek en innovatie en privaatpublieke samenwerking zijn belangrijk voor een sterke en internationaal concurrerende Nederlandse economie. Het gaat dan ondermeer om het benutten van de mogelijkheden en groeikansen van ICT/internet voor onder meer digitaal zakendoen, sociale innovatie en het productiever maken van werk- en productieprocessen. Begin 2012 hebben bedrijven, onderzoeksinstellingen, zoals NWO/STW en TNO, en overheden de Roadmap voor ICT-onderzoek en innovatie voor de Topsectoren uitgebracht. Dat is een meerjarig onderzoek- en investeringsprogramma met een sterk privaatpubliek commitment aan sectordoorsnijdende thema’s, zoals ICT om op te vertrouwen en big (open) data. Kennisuitwisseling over deze thema’s vond plaats in het congres ICT Delta 2012.

Het bericht Open data in Digitale Agenda.nl verscheen eerst op Open data, privacy, big data en recht.

Download

De factsheet kunt u hier downloaden: De-juridische-regels-van-open-data-door-De-Gier-en-Stam-Advocaten (PDF)

Inhoud factsheet

De factsheet is gericht op overheidsinstellingen en ondernemingen die overheidsdata hergebruiken. Bij de juridische regels van open data staat de factsheet stil bij de volgende onderwerpen:

• Terminologie: open data, big data, hergebruik van overheidsdata
• Belangrijke informatie voor overheden en ondernemingen
• Voorwaarden en vergoedingen: welke keuzes heeft de overheid?
• Vergoedingen voor hergebruik
• Overgangstermijnen en aankomende wetgeving

Vragen?

Heeft u vragen? Neem dan contact op met auteurs van dit document: Louise de Gier (louisedegier@degierstam.nl) of Joost Gerritsen (joostgerritsen@degierstam.nl), van De Gier & Stam | Advocaten te Utrecht.

Het bericht De juridische regels van open data verscheen eerst op Open data, privacy, big data en recht.

Past het KvK-ondernemingsplan binnen de taak van de KvK’s?

Volgens de Wet op de KvK hebben de KvK’s tot taak desgevraagd inlichtingen van algemene aard te verstrekken over het oprichten en drijven van een onderneming. Deze ‘loketfunctie’ is bedoeld als eerste opvang van (aspirant-)ondernemers die algemene (wie-, wat-, waar-) vragen hebben over het oprichten of drijven van een onderneming.

De KvK’s menen dat het KvK-ondernemingsplan past binnen hun loketfunctie. Het gerechtshof deelt deze mening niet: het KvK-ondernemingsplan gaat een stap verder. De activiteit van de KvK resulteert niet alleen in informatie-overdracht van ‘inlichtingen van algemene aard’, maar tegelijkertijd óók in een volwaardig ondernemingsplan. De KvK’s treden daarmee buiten haar taak om, zo overweegt het hof.

Handelen de KvK’s bij het aanbieden van het KvK-ondernemingsplan in strijd met de Wet KvK?

Volgens de Wet KvK mag het KvK-ondernemingsplan niet leiden tot mededinging met ondernemingen die uit het oogpunt van een goede marktwerking ongewenst is. Dit betekent dat de KvK’s het aanbieden van het KvK-ondernemingsplan dienen te staken indien er gelijkwaardige dienstverlening in de markt bestaat die in voldoende mate door het bedrijfsleven wordt aangeboden.

Volgens de KvK’s onderscheidt het KvK-ondernemingsplan zich van alle andere op de markt beschikbare model-ondernemingsplannen door de beperkte functionaliteit, de informatievoorziening, de onafhankelijkheid en de omstandigheid dat het (t.a.v. Vp-Starter) voor een andere doelgroep is bestemd.

‘Neen’, oordeelt het hof, ‘het KvK-ondernemingsplan, Vp-Starter en Vp-Prestarter kunnen als gelijkwaardige producten worden beschouwd’. Met al deze producten kan een volwaardig ondernemingsplan worden gemaakt. De producten behandelen (vrijwel) dezelfde onderwerpen en de functionaliteiten van de producten leiden tot gelijkwaardige resultaten. Er bestaat gelijkwaardige dienstverlening in de markt die in voldoende mate door het bedrijfsleven wordt aangeboden, en dus wordt de goede marktwerking verstoort door de KvK’s met het KvK-ondernemersplan.

Oordeel gerechtshof: de KvK’s handelen onrechtmatig

Volgens het gerechtshof handelen de KvK’s in strijd met de Wet KvK door het KvK-ondernemingsplan aan te bieden. Dat is onrechtmatig jegens Easystart. Het hof acht het denkbaar dat Easystart schade heeft geleden. Zou het KvK-ondernemingsplan niet hebben bestaan, dan zouden gebruikers de producten van Easystart (of een andere aanbieder) kunnen aanschaffen. Wat de exacte schade voor Easystart is, zal in een andere procedure nader worden berekend.

Grenzen ondernemende overheid

Naast bijzondere wetgeving – zoals de Wet KvK die specifiek geldt voor de KvK – bestaat er ook bredere wetgeving, zoals de gedragsregels uit de Wet Markt en Overheid. Deze gedragsregels beogen oneerlijke concurrentie door overheden met de markt tegen te gaan.  Mijn collega Louise de Gier en ik gaven eerder onze beschouwing over deze grenzen, zodra een overheidsinstelling met overheidsdata ‘de markt op gaat’.

Het spanningsveld tussen overheidsinstellingen die overheidsdata commercieel exploiteren en marktpartijen (hergebruikers) is een actuele kwestie. De juridische regels en de praktijk zijn complex. Vertegenwoordigt u een overheidsinstelling of (hergebruikende) marktpartij en hebt u vragen over de toepassing van deze wet op uw organisatie, neemt u dan gerust contact met ons op.

Het bericht Taakuitoefening door KvK: waar ligt de grens? verscheen eerst op Open data, privacy, big data en recht.

Volgens de minister zijn er met name twee discussiepunten die een rol spelen bij de herziening van de Hergebruikrichtlijn: over de tarieven die in rekening mogen worden gebracht bij de verstrekking van ‘open data’ en de verplichtingen voor culturele instellingen onder de nieuwe richtlijn. Voor een overzicht van de huidige en (verwachte) toekomstige juridische regels , zie onze presentatie.

Tarieven

In de herziene Hergebruikrichtlijn wordt bepaald dat overheidsinstellingen voor ‘open data’ maximaal de marginale kosten van reproductie en verspreiding van de data als vergoeding mogen vragen. Er zijn hierop uitzonderingen denkbaar, maar die moeten worden onderbouwd op basis van objectieve, transparante en te herleiden criteria.

De discussies bij de herziening van de richtlijn gaan over: de uitzonderingsmogelijkheden die worden geboden, de mate van flexibiliteit daarbinnen en de hoogte van het tarief. De Europese Commissie wil de ruimte voor uitzonderingen graag zoveel mogelijk beperken.  Nederland is het met de Commissie eens.

Culturele instellingen

Eerder schreven wij op dit blog over de uitbreiding van de reikwijdte van de richtlijn naar archieven, bibliotheken en musea (open cultuur data). De spelregels voor erfgoedinstellingen zijn nu als volgt gematigd:

• Erfgoedinstellingen hoeven gedigitaliseerde werken waarop (nog) auteursrecht rust niet vrij te geven voor hergebruik;
• Zij mogen meer rekenen dan de marginale (verstrekkings)kosten;
• En zij mogen voor digitalisering van collecties exclusieve contracten sluiten met bedrijven voor een langer periode dan andere overheidsinstellingen.

Voortgang

De plenaire stemming van het Europees Parlement over de herziening van de Hergebruikrichtlijn is vooralsnog gepland op 11 maart 2013. Dit is de laatste fase van het Europese wetgevingsproces. Vanzelfsprekend houden wij u op de hoogte van de ontwikkelingen. De brief van minister d.d. 3 december 2012 treft u hier aan.

Het bericht Update voortgang herziening Hergebruikrichtlijn verscheen eerst op Open data, privacy, big data en recht.

Open data en privacy workshop

De workshop “open data en privacy” op 29 november 2012 wordt gegeven in het kader van Skillcity, een netwerk van ICT-ondernemingen. Er zal antwoord worden gegeven op vragen als: Welke licentievoorwaarden zijn mogelijk voor open data? Kunnen bedrijven eigen data als open data verspreiden?Is eigendom op data mogelijk? En als overheidsdata tevens persoonsgegevens zijn, hoe je daar dan mee om?

Forum over privacy

Daarnaast is Joost Gerritsen van De Gier | Stam & Advocaten voorzitter van de forumcommissie, die op 23 november 2012 een debat organiseert over privacy. Eén van de debaters is Brenno de Winter, voorvechter van privacybescherming en transparantie bij de overheid.

Het bericht Open data en privacy evenementen verscheen eerst op Open data, privacy, big data en recht.

Wat verandert er?

Uit de wet volgt dat een wegbeheerder een verkeersbesluit moet nemen voordat hij bijv. bepaalde verkeersborden plaatst of verwijderd, bepaalde verkeerstekens op het wegdek plaatst of voorzieningen aanbrengt om het verkeer te regelen.  Voorheen deden de wegbeheerders mededelingen van verkeersbesluiten in plaatselijke dag- of weekbladen. Het gewijzigde BABW bepaalt dat vanaf 1 januari 2013 wegbeheerders elk verkeersbesluit (weg- en verkeersgegevens) bekend moeten maken door plaatsing van het besluit op www.officielebekendmakingen.nl (Staatscourant).

Waarom deze verandering?

De toelichting bij het besluit verklaart: “makers van digitale kaarten voor routeplanners en navigatiesystemen kunnen vaak niet tijdig beschikken over (volledige) wijzigingen in essentiële weggegevens.” Gevolg: foute routeadviezen en -informatie. Dit is ook een risico voor verkeersveiligheid, leidt tot overlast en ongemak voor o.a. de verkeersdeelnemers.

Wegbeheerders kunnen dit probleem oplossen door zo snel, bruikbaar en betrouwbaar mogelijk de gewijzigde weggegevens beschikbaar te stellen voor de digitale kaartenmakers. Om die beschikbaarstelling van accurate verkeersgegevens te bewerkstelligen worden zgn. ‘verkeersbesluiten’ vanaf 1 januari 2013 digitaal en actueel op internet geplaatst. Die publicatie van de verkeersbesluiten is noodzakelijk met het oog op de optimalisatie van routeadviezen en route-informatie, aldus de toelichting.

Met behulp van een elektronische invoerapplicatie voor verkeersbesluiten kunnen de wegbeheerders de accurate verkeersgegevens digitaal beschikbaar stellen.

Open data beleid en Hergebruikrichtlijn

Volgens de toelichting past het besluit ook in het open-data-beleid voor overheden, omdat verkeersbesluiten dan beschikbaar komen voor hergebruik via internet. Ik (Joost Gerritsen) stel vast dat dit ook in lijn is met de Hergebruikrichtlijn, de belangrijkste juridische bron voor het open data beleid. De richtlijn beoogt dat overheidsinstellingen de (open) data zo snel mogelijk ter beschikking stellen aan de hergebruiker ten behoeve van het economisch potentieel van de data.

De richtlijn: “Dit is met name van belang voor dynamische data zoals verkeersinformatie, waarvan de economische waarde afhankelijk is van onmiddellijke beschikbaarheid en regelmatige aanvulling.” Zo past het besluit niet alleen in het nationale open data beleid, maar ook in de Europese regels.

Het bericht Weg- en verkeersgegevens online voor hergebruik verscheen eerst op Open data, privacy, big data en recht.